Temeli Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından atıldı: Tersane İstanbul

510
Haliç kıyılarındaki 600 yıllık Tersane-i Amire’yi dünyanın en önemli kültür ve turizm merkezlerinden birine dönüştürecek Tersane İstanbul Projesi’nin temeli Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından atıldı.

Bölge, dünyaca ünlü ‘Altın Boynuz’ olarak tabir edilen Haliç kıyısı ve meydanları ile sürdürülebilir bir bütünlük içinde yüzyılların ardından halkla yeniden buluşuyor. Tersane İstanbul Projesi, müzeleri, kütüphaneleri, yeşil alanları, meydanları, kıyıları, kültür-sanat faaliyetleri ve açık yaşam alanlarıyla Türkiye ve dünya turizmi için yepyeni bir destinasyon olarak sahneye çıkıyor.

600 yıllık tarih

Osmanlı İmparatorluğu’nun eğitim, kültürel ve askeri amaçlarla kullandığı Haliç kıyısındaki “Tersane-i Âmire”ye ait 250 dönümlük Camialtı ve Taşkızak tersane bölgelerini, 600 yıllık tarihinde ilk kez halka açan Tersane İstanbul Projesi’nin temeli 23 Şubat Cumartesi günü düzenlenen törenle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından atıldı. Temel atma törenine iş ve sanat dünyasının önde gelen isimleri de katıldı.

Avrupa ve Amerika’daki örnekleri gibi kente artı değer kazandıracak

Günümüzde tersane olarak işlevini yitirmiş durumdaki bu benzersiz alan için geliştirilen Tersane İstanbul Projesi, bugün konumu değişmiş ya da işlevini yitirmiş olan Kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika’daki, özellikle New York, Oslo, Hamburg, Londra örneklerinde olduğu gibi liman ve tersane alanlarını dönüştürerek kente artı değer kazandıracak. En büyük hedefi, tarihi, kültürel, ekonomik, turistik ve mimari zenginlikleriyle İstanbul’un uluslararası marka değerine katkıda bulunmak olan Tersane İstanbul, müzeleri, kütüphanesi, yeşil alanları, teknoloji, moda ve tasarım gibi endüstrilere ayrılan ofisleri, gastronomi ve mutfak sanatına özel mekânları, ticari alanları, denizci karakterini vurgulayan marinası, uluslararası seviyede kültür-sanat faaliyetleri ile canlı bir yaşam ve turizm merkezi olarak kurgulandı. Tersane İstanbul’un, Cumhuriyetin kuruluşunun 100. yılı olan 2023’ten hemen önce 2022 yılının sonunda tamamlanması hedefleniyor.

Haliç Tersaneleri eski adı ile Tersane-İ Âmire’nin kısa tarihçesi

Eski adı ile “Tersane-i Âmire” olarak adlandırılan Haliç Tersaneleri’nin kuruluşu, Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethinden hemen sonraya rastlıyor. Kasımpaşa’dan Hasköy’e kadar uzanan bu dev tesisisin inşasına 1455 yılında başlandı. Osmanlı İmparatorluğu’nun yükselme devrinde hızla gelişen tersane, Kanuni Sultan Süleyman döneminde Hasköy’den Azapkapı’ya kadar uzanan sahada yaklaşık 300 gemi inşa gözü ile dünyanın en büyük tersanesi haline geldi ve Akdeniz’i bir Türk Gölü haline getiren güçlü Osmanlı Donanması bu tersanede inşa edildi. 16. Yüzyılda Tersâne-i Âmire, döneminin en ileri gemi inşa tekniklerinin uygulandığı dünyanın en önemli endüstri merkezlerinden biri oldu. Teknik imkânları, çağına göre oldukça ileri seviyede olan Tersane-i Âmire’de, 1571 yılında İnebahtı’da bozguna uğrayan ve tamamı yok edilen Osmanlı Donanması’nın yerine 5 ay gibi kısa bir sürede 150′den fazla kadırga inşa etmek mümkün olabilmişti.

İmparatorluk tersanelerinin faaliyeti II. Meşrutiyet’in ilanının ardından azaldı; Cumhuriyet’in ilanından sonra “Seyr-i Sefâin İdaresine”, yani bugünkü Şehir Hatları İşletmesi’ne devredildi. Çeşitli evrelerden geçen tersaneler 1 Mart 1952´de kurulan Denizcilik Bankası T.A.O.´na bağlanmış, 1960 yılından sonra gelişmesini hızlandırarak yeni atölyeler, kapalı çalışma alanları yapılmış, eski binalardan bir bölümü restore edilerek Türk Deniz Kuvvetlerinin modern gemi ihtiyacının bir bölümünü karşıladı.

Günümüzde tersane olarak işlevini yitirmiş durumda olan Tersane-i Amire olarak adlandırılan Haliç Tersaneleri, dönemlerine göre 3 ayrı tersaneden oluşuyor. Haliç Tersanesi, Camialtı Tersanesi ve Taşkızak Tersanesi. Haliç Tersanesi, günümüzde “Bilim merkezi” olarak ihya edilirken, Tersane İstanbul projesi kapsamı içerisinde yer alan Camialtı Tersanesi ve Taşkızak Tersanesi, Kültür-Turizm ve Ticaret amaçlı yeni bir destinasyon noktası olarak tarihi geçmişine saygılı, bir şekilde yeniden hayata geçiriliyor.